Không phải lối rẽ phụ

Từng được xem là “đích đến” quen thuộc sau tốt nghiệp THPT, đại học không còn là lựa chọn duy nhất của nhiều học sinh. Những năm gần đây, nhiều bạn trẻ chuyển hướng sang học nghề vì phù hợp hơn với nhu cầu thị trường lao động và năng lực bản thân.

Phạm Hữu Dũng - thí sinh chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT tại Thanh Hóa - cho biết, em sớm định hướng học nghề sau khi tìm hiểu thông tin tuyển sinh, nhu cầu tuyển dụng và xu hướng lao động. Dũng nhận thấy nhiều ngành kỹ thuật, công nghệ đang rất cần nhân lực có tay nghề.

Theo Dũng, học nghề không chỉ có thời gian đào tạo ngắn mà còn giúp người học tiếp cận thực tế sớm, được thực hành nhiều, tích lũy kỹ năng và kinh nghiệm làm việc ngay từ khi còn đi học.

Nam sinh cho biết, yêu thích kỹ thuật, công nghệ nên đang tìm hiểu các ngành Cơ khí, Điện - điện tử và Công nghệ ôtô. Với Dũng, học nghề không phải vì dễ hơn mà là hướng đi phù hợp với năng lực, sở thích và điều kiện gia đình.

“Em nghĩ quan trọng nhất là chọn đúng ngành, phù hợp với bản thân và có cơ hội phát triển lâu dài. Nếu có tay nghề tốt, cơ hội việc làm hiện nay rất rộng mở” - Dũng nói.

Không chỉ học sinh, nhiều phụ huynh cũng dần thay đổi quan niệm về giáo dục nghề nghiệp. Anh Phạm Tuấn Tài - phụ huynh tại Hưng Yên - cho rằng, điều quan trọng là con học xong có nghề nghiệp ổn định, phù hợp năng lực.

“Doanh nghiệp hiện cần người làm được việc ngay. Nếu học nghề, có tay nghề vững và chịu khó học hỏi, cơ hội phát triển cũng rất rộng mở. Gia đình chỉ mong con chọn đúng hướng, phù hợp với khả năng và sở thích” - anh Tài nói.

Rút ngắn thời gian, mở ra cơ hội lớn

Theo các chuyên gia, xu hướng học nghề gia tăng trong những năm gần đây khi thị trường lao động ưu tiên nhân lực có kỹ năng thực hành. Giáo dục nghề nghiệp không chỉ giúp rút ngắn thời gian đào tạo mà còn mở ra cơ hội việc làm, thu nhập ổn định sau tốt nghiệp.

TS Lê Danh Quang - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội - cho rằng, một trong những lý do lớn nhất khiến nhiều học sinh lựa chọn học nghề hiện nay là cơ hội việc làm rõ ràng hơn.

Bên cạnh cơ hội việc làm, chi phí học tập cũng là lý do khiến nhiều học sinh chọn học nghề. So với đại học, học phí tại các trường cao đẳng nghề thấp hơn đáng kể; nhiều ngành kỹ thuật còn được Nhà nước hỗ trợ tới 70% học phí. Doanh nghiệp cũng tham gia đào tạo, cấp học bổng, hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí cho sinh viên.

“Có những em gần như không phải đóng học phí, chỉ chi trả sinh hoạt cá nhân. Thậm chí doanh nghiệp hỗ trợ thêm chi phí trong quá trình học” - TS Quang chia sẻ.

Một lợi thế khác của giáo dục nghề nghiệp là người học được thực hành thường xuyên trên máy móc, thiết bị hiện đại. Nhờ tiếp cận môi trường làm việc thực tế từ sớm, sinh viên nhanh chóng hình thành kỹ năng nghề nghiệp.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và AI phát triển mạnh mẽ, người học nghề hiện nay không chỉ cần kỹ năng tay nghề mà còn phải có kỹ năng số, khả năng ứng dụng công nghệ và khai thác AI trong công việc.

Cùng quan điểm, TS Lê Thế Hưng - Trưởng khoa Công nghệ cơ khí, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội - cho hay, học sinh hiện nay tìm hiểu rất kỹ trước khi lựa chọn trường và ngành học. Các em đặc biệt quan tâm đến vị trí việc làm, thu nhập và cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.