TỰ NHẬN THỨC 

 Tác giả :TRƯƠNG NGUYỄN BẢO TRÂN          

Sách dự án nâng cao năng lực cho nhân viên xã hội cơ sở  tại TPHCM- xuất bản năm 2013

 


1. Tự nhận thức (Self-awareness) là cách mà chúng ta khám phá tính cách cá nhân, niềm tin, hệ thống giá trị, khuynh hướng tự nhiên của mình. Thông thường, tự nhận thức là khởi điểm cho việc làm chủ bản thân và tạo ra những gì ta muốn.

 Tự nhận thức là một khả năng nhận biết mạnh mặt, mặt yếu, giá trị, quan điểm, tính khí, nhu cầu, ước vọng, cảm xúc, sợ hãi. Những suy nghĩ về chính mình (tôi thông minh, tôi tháo vát, tôi là người chậm chạp, tôi là trụ cột trong gia đình, tôi là nhân viên công tác xã hội, tôi ân cần, tôi không phân biệt hay kỳ thị người có H…) nhằm vẽ lên một bức chân dung về chính họ. Bức tranh này không chỉ mô tả hình dạng bên ngoài mà còn mô tả cảm xúc, năng lực, vai trò, trách nhiệm của họ đối với người khác.

 Tóm lại, tự nhận thức là một kỹ năng mà qua đó mỗi cá nhân hình dung, khám phá chính mình là người như thế nào và thường soi theo đó để hành động.

 2. Hình ảnh bản thân:

 Hình ảnh bản thân là cách mà chúng ta nghĩ và đánh giá về bản thân. Hình ảnh này là những nhận thức tương đối ổn định của một người về chính họ và, những nhận thức này ảnh hưởng mạnh tới hành động và cách chúng ta quan hệ với người khác. Nói cách khác, hình ảnh bản thân là cách mỗi cá nhân hình dung, khái quát chính mình như thế nào và thường soi đó mà hành động.

 Khái niệm hình ảnh bản thân hình thành qua cách người thân nhìn và tỏ thái độ, đánh giá chúng ta. Đôi khi nó cũng xuất phát từ một khiếm khuyết nội tại nào đó mà ta không được người thân động viên khắc phục.

 3. Ý thức về giá trị bản thân (Lòng quý trọng bản thân):

 Ý thức về giá trị bản thân (Self-Esstem) hay còn gọi là sự tự quý trọng bản thân là một phần của khái niệm bản thân mà nó liên quan đến những đánh giá về chính giá trị của bản thân và động lực thúc đẩy cá nhân tự vươn lên, là yếu tố cốt lõi để một nhân cách phát triển bình thường.

Người có ý thức về giá trị bản thân cao không phải là người tự đề cao vì tài giỏi hay đức hạnh. Đó là người tự tin rằng mình xứng đáng để được hạnh phúc và thành công. Giá trị đơn giản ở chỗ họ biết quý trọng bản thân. Họ không phải lúc nào cũng thành công vang dội, họ là người bình thường nhưng khi vấp ngã thì họ biết cách trỗi dậy. Người có ý thức giá trị bản thân thấp có thể là người tài giỏi, thành đạt nhưng khi vấp ngã họ khó vươn lên và dễ có xu hướng hủy hoại bản thân và, sa vào rượu chè, ma túy, mại dâm và dễ bỏ cuộc.

 Ý thức về giá trị bản thân thấp thường do lớn lên trong gia đình có vấn đề, hay có sự đối xử thiếu tế nhị của phụ huynh: so sánh trẻ em hàng xóm, mắng nhiếc nặng nề “suốt đời mày chẳng làm được tích sự gì. Sao không bắt chước em mày để học thật giỏi cho tao nhờ!”

 Tuy nhiên, ý thức bản thân tuy hình thành chủ yếu khi còn nhỏ nhưng không cố định mà có thể thay đổi tùy hoàn cảnh, môi trường ở các thời điểm khác nhau, có thể được điều chỉnh qua tham vấn, trị liệu tâm lý.

Các bạn có thể tham khảo sách tại thư viện trường

Trung Cấp Nghề Nhân Đạo

Mã sách : XH000162