HỖ TRỢ NGƯỜI CHĂM SÓC 

Tác giả : TRẦN THỊ NHIỄU          

Sách dự án nâng cao năng lực cho nhân viên xã hội cơ sở tại TPHCM- xuất bản năm 2013

Sách dày 51 trang

 

1. Từ góc độ sinh học:

-Theo Cannon (1927), stress được hiểu là phản ứng “cài đặt sẵn” của cơ thể trước những nhân tố gây hại nhằm huy động với sức mạnh của cơ thể để ứng phó. Ông mô tả phản ứng đối với nhân tố gây hại (sự đe dọa) là phản ứng “chống hoặc chạy” (fight or flight). Cannon là nhà nghiên cứu đầu tiên mô tả một cách khái quát một phản ứng đối với sự đe dọa mà ông gọi là phản ứng “chống hoặc chạy” (fight or flight).

- Stress : Một đáp ứng sinh học Cannon cho rằng khi một sinh vật đương đầu với một sự đe dọa cho sự sống còn của mình, thì các biến đổi sinh lý sẽ xảy ra theo một mô hình đã được “cài đặt” sẵn.

+ Có sự gia tăng nhịp tim, huyết áp và hô hấp.

+ Máu được phân bố đến các cơ bắp.

+ Quá trình tiêu hóa bị ngưng lại.

+ Những thay đổi này nhằm chuẩn bị cho cơ thể sinh vật ấy thực hiện được những hành động mạnh mẽ nhằm đáp ứng với sự đe dọa: hoặc chống trả, hoặc “cao chạy xa bay”.

- Sự khuấy động ấy là một khả năng hoạt hóa đã được cài đặt sẵn bên trong cơ thể sinh vật, tạo nên cơ may sống còn của nó dưới những trường hợp, hoàn cảnh bị đe dọa. Tất cả chúng ta đều từng trải qua sự kích hoạt này. Ngay sau khi thoát khỏi một tai nạn gần kề, bạn thấy ngay tim đập thình thịch, cảm giác nôn nao và lòng bàn tay ẩm mồ hôi.

- Những thay đổi này nhằm chuẩn bị cho cơ thể sinh vật ấy thực hiện được những hành động mạnh mẽ nhằm đáp ứng với sự đe dọa: hoặc chống trả, hoặc “cao chạy xa bay”. Sự khuấy động này là một khả năng hoạt hóa đã được cài đặt sẵn bên trong cơ thể sinh vật, tạo nên cơ may sống còn của nó trong trường hợp bị đe dọa nguy hiểm. Tất cả chúng ta đều từng trải qua sự kích hoạt này ngay sau khi thoát khỏi một tai nạn gần kề: tim đập mạnh, thở hổn hển, lạnh buốt tay chân…

2. Từ góc độ môi trường

Holroyd, (1979) định nghĩa Stress như đòi hỏi cá nhân phải thử thách những tiềm năng và đáp ứng không bình thường với một sự kiện từ môi trường. Theo quan điểm này, sự kiện gây nên stress xuất phát xảy ra trong môi trường hơn là bên trong cá nhân.

3. Từ góc độ nhận thức – hành vi:

- Lazarus (1966); Lazarus, Folkman, (1984): xem stress là một quá trình tương tác giữa con người và môi trường, trong đó cá nhân xem xét sự kiện trong môi trường có tính đe dọa và có hại. Vì vậy, họ cố gắng sử dụng các tiềm năng của mình để thích ứng.

- Trong quan niệm này, stress không chỉ từ các sự kiện của môi trường mà cả trong nhận thức – hành vi của cá nhân. Những đáp ứng mang tính nhận thức – hành vi của cá nhân nhằm điều hòa hai yếu tố của môi trường và đáp ứng. Cách nhìn này, nhấn mạnh vào khía cạnh nhận thức – hành vi (thuộc về tâm lý) và đã bổ sung thêm những thiếu sót của các mô hình stress “sinh học” và stress “môi trường” đề cập ở trên.

4. Stress dưới góc độ hệ thống:

Một cách tiếp cận stress mang tính tổng thể khi họ cho rằng, stress liên quan dến nhiều thông số như sinh lý, nhận thức – cảm xúc, hành vi và môi trường. Quan điểm này cho họ rằng, nhiều yếu tố gây nên stress và có nhiều cách thức đáp ứng của con người với tình huống gây nên stress, chúng đều có ý nghĩa cả về sinh lý, tâm lý xã hội của cá nhân (nhận thức, cảm xúc, hành vi).

 Các bạn có thể tham khảo sách tại thư viện trường

Trung Cấp Nghề Nhân Đạo

 Mã sách : XH000158